ميرزا محمد خليل مرعشى صفوى
21
مجمع التواريخ ( فارسى )
رسيد مردم سر از اطاعت افغان پيچيده دروازههاى شهر را مسدود كردند و افاغنه نيز از بيرون بمحاصرهء شهر قيام نمودند و هر روز فيما بين فريقين جنگ قائم بود تا بعد از مدتى كه محاصره به طول انجاميد و از هيچ طرف كمك و مددى باهل قلعه نرسيد و بسبب قلت ذخيره و آذوقه در شهر قحط و غلا پيدا شد لاعلاج مردم شهر هر يك بفكر كار خود افتاده بعضى آشكارا و بعضى پنهان از قزلباشيه با افاغنهء بيرون راه سازش و آميزش بهم رسانيدند و آخر الأمر افاغنه از راه برج مشهور ببرج فيلخانه كه در سمت درب عراق واقع شده بمعاونت بعضى از مردم دهات بكمند بر جدار حصار صعود نموده بر شهر استيلا يافتند و به قدر امكان بقتل و غارت شهر پرداختند و از فرقهء قزلباشيه هر كه را يافتند بقتل رسانيدند و مردم شهر را بعد از قتل و غارت تتمه را امان داده باستمالت كوشيدند و بتدريج در اندك زمانى توابع هرات را مانند او به و شافلان و كوسويه و غوريان و پوريان و جام و لنگر و خواف و باخرز و زوزن و ميمند و فراه تا سر حد سيستان و از سمت شمال از بادغيس تا حوالى آب مرغاب متصرف شدند و اين وقايع در سال هزار و يكصد و بيست و هشت ( 1128 ) هجرى روى داده و قلعهء فراه نيز كه سال سابق به تصرف افاغنهء غلزهء درآمده بود اسد اللّه خان على الغفله ايلغار نموده بتوسط نردبان ببروج قلعه صعود نموده آن قلعه را نيز به تصرف درآورده ضبط نموده بهرات مراجعت نمود . ذكر سردارى فتح عليخان تركمان چون اين اخبار باصفهان بسمع بار يافتگان با جاه و جلال رسيد امراى دولت پادشاهى فتح عليخان تركمان را بسپه سالارى و سردارى مأمور نموده با سپاه بسيار و سرانجام بيشمار روانهء خراسان نمودند و فتح عليخان منزل به منزل قطع مراحل نموده در آخر همان سال در حوالى كوسويه و پل سالار و رباط پريان كه دو منزلى هرات است رسيد و از اينجانب اسد اللّه خان ابدالى نيز با افواج خود از شهر هرات برآمده